Class 11Physics1 Thermal Properties of Matter: Thermometry, Expansion and CalorimetryLatent Heat and Heating Curve
Difficultગલન (Fusion) અને ગલનબિંદુ (Melting point) એટલે શું? ગલનબિંદુનું મૂલ્ય શેના પર આધાર રાખે છે?
(N/A) ગલન એ એવી અવસ્થા પરિવર્તનની પ્રક્રિયા છે જેમાં પદાર્થ અચળ તાપમાને ઉષ્માનું શોષણ કરીને ઘન અવસ્થામાંથી પ્રવાહી અવસ્થામાં રૂપાંતરિત થાય છે.
ગલનબિંદુ એ ચોક્કસ તાપમાન છે કે જેના પર કોઈ ઘન પદાર્થ આપેલ દબાણે તેની પ્રવાહી અવસ્થામાં ફેરવાય છે.
ગલનબિંદુનું મૂલ્ય નીચેના પરિબળો પર આધાર રાખે છે:
$1$. પદાર્થનો સ્વભાવ: જુદા જુદા પદાર્થોમાં આંતરઆણ્વિય બળો અલગ-અલગ હોય છે,જેના કારણે તેમના ગલનબિંદુ પણ અલગ હોય છે.
$2$. બાહ્ય દબાણ: મોટાભાગના પદાર્થો માટે,દબાણમાં વધારો થવાથી ગલનબિંદુ વધે છે. જોકે,જે પદાર્થો પીગળતી વખતે સંકોચાય છે (જેમ કે બરફ),તેમના માટે દબાણમાં વધારો થવાથી ગલનબિંદુ ઘટે છે.
ગલનબિંદુ એ ચોક્કસ તાપમાન છે કે જેના પર કોઈ ઘન પદાર્થ આપેલ દબાણે તેની પ્રવાહી અવસ્થામાં ફેરવાય છે.
ગલનબિંદુનું મૂલ્ય નીચેના પરિબળો પર આધાર રાખે છે:
$1$. પદાર્થનો સ્વભાવ: જુદા જુદા પદાર્થોમાં આંતરઆણ્વિય બળો અલગ-અલગ હોય છે,જેના કારણે તેમના ગલનબિંદુ પણ અલગ હોય છે.
$2$. બાહ્ય દબાણ: મોટાભાગના પદાર્થો માટે,દબાણમાં વધારો થવાથી ગલનબિંદુ વધે છે. જોકે,જે પદાર્થો પીગળતી વખતે સંકોચાય છે (જેમ કે બરફ),તેમના માટે દબાણમાં વધારો થવાથી ગલનબિંદુ ઘટે છે.
Explore More
Similar Questions
સ્તંભ-$I$ માં ગુપ્ત ઉષ્મા (latent heat) ના મૂલ્યો અને સ્તંભ-$II$ માં તેના મૂલ્યો આપેલા છે. નીચેનાને જોડો:
સ્તંભ-$I$ સ્તંભ-$II$ $(a)$ બાષ્પીભવનની ગુપ્ત ઉષ્મા $L_V$ $(i)$ $22.6 \times 10^5 \, J/kg$ $(b)$ ગલનગુપ્ત ઉષ્મા $L_f$ $(ii)$ $33.3 \times 10^5 \, J/kg$ $(iii)$ $3.33 \times 10^5 \, J/kg$
| સ્તંભ-$I$ | સ્તંભ-$II$ |
| $(a)$ બાષ્પીભવનની ગુપ્ત ઉષ્મા $L_V$ | $(i)$ $22.6 \times 10^5 \, J/kg$ |
| $(b)$ ગલનગુપ્ત ઉષ્મા $L_f$ | $(ii)$ $33.3 \times 10^5 \, J/kg$ |
| $(iii)$ $3.33 \times 10^5 \, J/kg$ |
Easy
View Solutionઆલેખ એક કિલોગ્રામ પદાર્થના તાપમાન $(T)$ માં તેને આપવામાં આવતી ઉષ્મા $(H)$ સાથે થતો ફેરફાર દર્શાવે છે. $O$ બિંદુએ,પદાર્થ ઘન અવસ્થામાં છે. આલેખ પરથી,આપણે તારણ કાઢી શકીએ કે
Easy
View Solutionગલનગુપ્ત ઉષ્મા એટલે શું? બાષ્પીભવનગુપ્ત ઉષ્મા એટલે શું? પાણી માટે તેના મૂલ્યો જણાવો.
Difficult
View Solution$-10^{\circ} C$ પર રહેલા બરફના ટુકડાને ધીમે ધીમે ગરમ કરીને $100^{\circ} C$ પર વરાળમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. નીચેનામાંથી કયો આલેખ આ ઘટનાને ગુણાત્મક રીતે દર્શાવે છે:
ઉકળતું પાણી વરાળમાં રૂપાંતરિત થઈ રહ્યું છે. આ સ્થિતિમાં,પાણીની વિશિષ્ટ ઉષ્મા કેટલી હોય?
Easy
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo